[Genealogie NL]

Het edele geslacht Van Riede voorzover dit bekend is.


Tot op dit moment ontbreken nog de aanwijzingen hoe het geslacht ontstaan is. Oude geschiedschrijvers als W. van Gouthoven (1516, 1636) (D'oude cronicke ende Historiën van Holland, Dordrecht 1636, blz. 188, Matthijs van Balen (1667) (Beschryving van Dordrecht, Dordrecht 1667, blz. 742, 743, 1110 en 1111) en Simon van Leeuwen (1685) (Batavia Illustrata, Dordrecht 1685, W. van Gouthoven, blz. 1067) hebben hierover wel wat aantekeningen verzameld, maar bij gebrek aan een goed gedocumenteerd archief is het daarbij gebleven. Om toch een klein beetje zicht te krijgen op het ontstaan van het geslacht Van Riede kunnen wij het beste uitgaan van wat J.W. Regt [Geschied- en aardrijkskundige beschrijving van den Zwijndrechtschen waard, den Riederwaard en het land van Putten over den Maas. Zwijndrecht, 1848] in de 19e eeuw geschreven heeft. Toch is ook zijn verhaal niet ontbloot van de aanhalingen van oudere schrijvers.
Zie ook: beschriving van Kasteel Crayestein door het GAR

Zoo lezen wij bij VAN LEEUWEN, in zijn Batavia Illustrata, dat heer DANIEL VAN DER MERWEDE, die omstreeks het jaar 1200 leefde, met eene dochter van een der heeren van de Lindt gehuwd was, uit welk huwelijk, behalve eene dochter, twee zoons zijn gesproten: DANIEL en DIDERIK. De eerste trok met BOUDEWIJN van VLAANDEREN naar het H. Land, en was tegenwoordig bij de verovering van Byzantium of Konstantinopol in het jaar 1204; de andere, die dijkgraaf van den Grooten Waard was, wordt gehouden voor den stamvader van het geslacht RIEDE, naar hetwelk de Riedijk te Dordrecht en de Riederwaard op ons eiland zijn genoemd geworden.

Over de herkomst van de naam schrijft hij:

Eindelijk zijn er, die zich aan de laatste spelling houden, daar zij gelooven, dat iemand uit het oude en aanzienlijke geslacht RIEDE, gesproten uit een jonger zoon van den huize van MERWEDE, dezen Waard het eerst bedijkt heeft. De laatste gissing is het waarschijnlijkst, aangezien men bewijzen kan, dat dit geslacht hier oudtijds zeer gegoed geweest is (Oudenhoven, pag. 149). De oorspronkelijke goederen van den huize van RIEDE lagen evenwel onder de baanderij en vrije heerlijkheid van de Merwede, gelijk daarvan melding gemaakt wordt in eenen giftbrief van Keizer HENDRIK IV aan den bisschop van Utrecht, geschreven in het jaar 1064 (Wagenaar, Vad. Historie, II D pag 172)"

In 1974 was het B. de Keizer die over het huis Van der Merwede en zijn afstammelingen enig licht bracht (Balen Juist of Onjuist?, Ons Voorgeslacht 1974, blz. 60.)
Volgens zijn aantekeningen zou Herbaren (van Riede), knape in 1277 en momboir in 1284 een zoon kunnen zijn van Daniel II van der Merwede, ridder, vermeld in 1243, 1252 en overleden na 1266. Van deze Herbaren zijn tot nu toe geen sporen gevonden. Onduidelijkheid alom.

Toch wordt van de geslachtsnaam 'Van Riede' al eerder, in 1105 melding gemaakt. Daarna volgen nog vele meldingen waarbij het familieverband nog niet duidelijk is. In de 14e eeuw tekenen zich drie takken af:

A. Heer van Riede (Werkendam) en Pendrecht, o.a. diverse Herbaren van Riede;
B. Heer van de Riederwaard en/of IJsselmonde o.a. Dirk van Riede;
C. Leenmannen van Putten in Poortugaal en Pernis, o.a. Arend (Arnt) van Riede.

Uitgaande van het gegeven dat in die tijd de oudere zoons uitgeboedeld werden en de jongste zoon het familiebezit beërfde kunnen we verwachten dat ene Dirk mogelijk een oudere broer is van ene Herbaren.
Het lijkt erop dat C., Arend van Riede stamt van B., Dirk van Riede, gezien de lokaties waar Dirk en Arend gesignaleerd worden.

In het onderstaande overzicht is in een chronologische volgorde een overzicht gegeven van de in de nu bekende, gearchiveerde bronnen voorkomende 'Van Riede's. Of zij familie van elkaar zijn en zo ja in welke zin, is in veel gevallen onbekend. Bij de beschrijving is alleen gebruik gemaakt van (beschreven) bronnen en in geen enkel geval van uitwerkingen en beschrijvingen in andere boeken. Verder onderzoek in en naar andere bronnen is noodzakelijk.

  1. Adelhelmus de RIEDE.
    Genoemd in 1105.

  2. Theodoricus de RITHE.
    Genoemd in 1216.

  3. Brun de RIETHE (van Riede).
    Genoemd in 1220.

  4. Theodericus de REDEN.
    Genoemd in 1264.
    Kinderen:
    1. Dirk van RIEDE, ridder (1328)., genoemd in 1301, 1311, 1320, 1321 en 1328.
      Uit een overzicht ergens tussen 1301 en 1320 van de bezittingen die de st. Paulusabdij rondom Rotterdam heeft, blijkt dat Dirk van Riede 1/3 van de tienden in het kerspel Katendrecht en van Barendrecht bezit, terwijl hij beleend is met het derden deel van de tienden in Barendrecht. Hij is vermoedelijk een zoon van Theo(doricus) van Riede, die in 1265 1/3 deel van de tienden van Barendrecht in zijn bezit heeft.

  5. Antonie van RIEDE, Heer van Pendrecht (1290).
    Genoemd in 1285, 1287 en 1290.
    Anton is de vermoedelijk vader van Herbaren en mogeijk ook van Margriet. Dit bij gebrek aan een andere kandidaat. Afgaande op de akte van 1 november 1310 is Anton van Herbaren dan overleden. Hij wordt verschillende keren heer van Pendrecht genoemd.
    Anton wordt in aktes vermeld van 1285 tot 1290. Antonis wordt genoemd als de vader van (de vermoedelijke bastaard) Hendrik Splinter, pachter van de halve Albrandswaard in 1285.
    Hij en zijn (mogelijk) nageslacht zijn beschreven op de pagina Anton van Riede. Kinderen:
    1. Hendrik Splinter, genoemd in 1285, pachter in/van de Albrandswaard.

  6. Herbaren van RIEDE (I), Geb. voor 1298 of circa 1305, heer van Pendrecht, baljuw van Zuid-Holland (1338), ridder (1339, 1345).
    Genoemd in: 1319, 1322, 1323, 1327, 1332, 1333, 1335, 1338, 1339, 1342, 1345, 1351 en 1354.
    Overleden tussen 18-04-1362 en 30-04-1362.
    Hij is een neef van Lionys van TULE en een oom van Agnes van WOUDENBERG.
    Trouwt mogelijk 1327 of eerder met Machtelt van (OUD)HEUSDEN.
    Genoemd in 1327, 1354, 1355, 1356, 1359 en 1362.
    Zij sticht een kapittel van 5 kanunniken in Heusden (20-05-1355) en begint 29-11-1359 aan de stichting van een klooster in Heesbeen ten behoeve van 12 zusters en 1 abdis.
    Dochter van Jan van HEUSDEN.
    Herbaren is geboren rond 1285 en trouwt rond 1327 met Machteld van (Oud-)Heusden. Zij woonden in Werkendam en in Pendrecht op de daar staande huizen/kasteeltjes. Herbaren overlijdt omstreeks 1354, nadat hij met zijn vrouw op hoge leeftijd een bedevaartstocht naar Jeruzalem heeft gemaakt. Machteld overlijdt in 1362. Uit hun testamenten is op te maken dat zij geen kinderen nalaten. Herbaren noemt alleen Machteld. Machteld op haar beurt laat alles na voor de stichting van een klooster in Heesbaan. De afwikkeling van de erfenis, met name voor wat betreft de stichting van het klooster, duurt voort tot in de 16e eeuw.
    Herbaren wordt voor het eerst als heer van Pendrecht genoemd in 1310. De vader van Herbaren was getrouwd met een dochter van Herbaren van de Berghe (van Arkel?).
    Het is niet aannemelijk dat Dirk de vader van Herbaren is. Wel is het mogelijk dat Antonis de vader of grootvader van Herbaren is.
    Door Van Gouthoven wordt Herbaren van Riede een zoon van Daniel van der Merwede genoemd. Voor deze filatelie is buiten het door Gouthoven geschrevene geen bewijs te vinden. Integendeel, de naam "Van Riede" wordt eerder genoemd in akten dan de naam "Van Merwede".
    Uit dit huwelijk GEEN kinderen.

  7. Aernt (Arend) van RIEDE (I), rechter (1347).
    Genoemd in 1347.

  8. Margriet van RIEDE, geb. verm. circa 1310.
    Genoemd in 1354, overleden tussen 1354 en 1362.
    Zij is een zus of een achternicht van Herbaren (I) [6].
    Gehuwd met Jan van BRAKEL, zoon van Steesken van Brakel en Catharina van Polanen, overleden voor 1354.
    Uit de aanspraken van Margriet van Riede, echtgenote van Jan van Brakel, valt op te maken dat Margriet in ieder geval een naaste verwant is van Herbaren (zus, nicht, achternicht, max. 5e graad verwantschap), mogelijk zijn zus. Margriet is het niet eens met het testament van Machtelt van (oud)Heusden) en eist de erfenis op voor haar drie zoons Staasken, Herbaren en Jan van Brakel. Deze eis wordt gedeeltelijk toegewezen. Uit dit huwelijk:
    1. Staasken van BRAKEL (ook wel genoemd van RIEDE), genoemd in 1354, zie [9];
    2. Herbaren van BRAKEL (ook wel genoemd van RIEDE) (II), genoemd in 1354, 1362, 1364 en 1378, zie [10];
    3. Jan (Johannes) van BRAKEL (ook wel genoemd van RIEDE), genoemd in 1354 en 1362, zie [11];
    4. Lisebet van BRAKEL, genoemd in 1362, religieuze;
    5. Sofye van BRAKEL, genoemd in 1362, religieuze;
    6. Aleyt van BRAKEL, genoemd in 1362, religieuze.

  9. Staasken van RIEDE, alias Staasken of Steesken van Brakel, geb. verm. circa 1330.
    Genoemd in 1354, overleden tussen 1354 en 1362.
    Zoon van Margriet van RIEDE [8] en Herbaren van BRAKEL.

  10. Herbaren van RIEDE (II), alias Herbaren van Brakel, geb. verm. circa 1335, heer van Pendrecht.
    Genoemd in 1354, 1362, 1364 en 1378.
    Zoon van Margriet van RIEDE [8] en Herbaren van BRAKEL.
    Kinderen uit dit huwelijk:
    1. Herbaren van Riede (III), genoemd in 1378, 1379, 1381, 1390, 1396, 1402, 1410, 1413, en 1414, zie [13].

  11. Jan van RIEDE (I), alias Jan of Johannes van Brakel.
    Genoemd in 1354 en 1362.
    Zoon van Margriet van RIEDE [8] en Herbaren van BRAKEL.

  12. Dirc van RIEDE (I).
    Genoemd in 1367, 1381, 1383 en 1396.
    Zoon van Jan van de ZIJDEWINDE (of Zuidwinde), heer van Capelle in Noord-Brabant (1364).
    Hij trouwt voor 1368 met met Beatrix van de WEYBORCH.

  13. Herbaren van RIEDE (III), geboren rond 1355, heer van Pendrecht, ridder (1379, 1402), heemraad van de Grote Waard (1410).
    Genoemd in 1378, 1379, 1381, 1390, 1396, 1399, 1402, 1410, 1413 en 1414.
    Zoon van Herbaren van RIEDE (II) [10].
    Hij trouwt voor 1402 met Liedwi van NISPEN.

  14. Arnt (Arend) van RIEDE (II), meesterknaap (1403), schepen van Dordrecht (1407).
    Genoemd in 1379-1380, 1395, 1403 en 1407.
    Overleden tussen 23-08-1407 en 31-03-1408.
    Hij is mogelijk geheel of gedeeltelijk dezelfde als Arnt Arntz van Riede (III) zie [15].
    Heeft mogelijk als kind:
    1. Ghisebrecht, zie [16] en [17].

  15. Arnt Arntzone van RIEDE (III), vermoedelijk geboren circa 1365.
    Voor het eerst genoemd in 1384.
    Over enige verwantschap met de adelijke familie Van Riede is er geen bewijs of aanwijzing. Door de nakomelingen van Arnt wordt het bekende familiewapen niet gebruikt. Zij gebruiken wel een huismerk, maar een familiewapen of zegel is niet bekend. Op het graf van Raes Claesen "ghestorven den 12en Mey anno 1648" en begraven in de kerk van Poortugael wordt dit huismerk, een een hooivork afgebeeld.
    Door de nakomelingen van Arnt van Riede wordt alleen in de eerste generaties de naam Van Riede in verschillende vormen gebruikt. De jongere generaties gebruiken deze naam niet meer. Dit, samen met het ontbreken van het bekende van Riede wapen, versterkt het vermoeden dat Arnt geen nakomeling is van de Van Riede familie.
    Hij en zijn nageslacht zijn uitgebreid beschreven in Ons Voorgeslacht 1983 blz. 197-205 en op de pagina Arnt van Riede. Hij is mogelijk geheel of gedeeltelijk dezelfde als Arnt van Riede (II) zie [14].

  16. Ghisebrecht van RIEDE (I), schepen te Woudrichem (1387).
    Hij is mogelijk gelijk aan [17].

  17. Ghisebrecht Aernts sone van den RYE (II), rechter in het ambacht van Blommersdijk (1394).
    Hij is mogelijk gelijk aan [16].
    Hij is mogelijk een zoon van Arnt (II) van RIEDE [14].

  18. Aernt van RYEDE (IV).
    Genoemd in 1422, 1424 en 1469.


  19. Dirc van RIEDE (II).
    Genoemd in 1439 en 1450.
    Overleden in 1452, begraven in Meeuwen.
    Nicht van Jan van Hoypijl.
    Getrouwd met Arend van CRUNINGEN, overl. voor 1439.

  20. Herbaren van RIEDE (IV), geboren rond 1430, heer van Werkendam.
    genoemd in 1450.

Andere van Riedes waarvoor nog geen bronvermeldingen beschikbaar zijn, anders dan in oude boeken genoemd:

  1. Diederik van RIEDE, dijkgraaf van den Grote Waard (1203).
    Zoon van Daniel vander MERWEDE ?

  2. Zweder van RIEDE, schildknaap van Florus V (1277).
    zoon van Daniel vander MERWEDE ?

  3. Anna van RIEDE.
    Volgens van Leeuwen dochter van Herbaren van RIEDE [6] en Machtelt van HEUSDEN.
    Trouwde Kornelis van BLYENBURG, Soetemansz, Schildknaap.
    Kinderen uit dit huwelijk:
    1. Heyman van BLYENBURG
    2. Kornelis van BLYENBURG
    3. Soeteman van BLYENBURG

  4. Johanna van RIEDE van der MERWEDE.
    Volgens van Balen dochter van Herbaren van RIEDE [6] en Machtelt van HEUSDEN.
    Herbaren zou op zijn beurt een zoon zijn van Daniel vander MERWEDE.
    Trouwde Willem OEM, alias Duyk.

  5. Wouter van RIEDE 1475.


Dirck Koosen en Dirck Goossens

Of de niet bestaande verbinding tussen het Pernisser geslacht Van Riede en het Voornse geslacht Van Rij(e).
Vier redenen waarom Dirck Koosen (geb. circa 1545) niet dezelfde persoon is als Dick Goossens (geb. circa 1550):
  1. De patroniem Koosen is afgeleid van Corneliszoon, de patroniem Goossens is vermoedelijk afgeleid van Gozewijnszoon;
  2. Volgens ir F. Kwekel in Kwartierstatenboek deel II, Kwartierstaat Kwekel en dhr. Hofstee, Kwartierstatenboek deel XIV, Kwartierstaat Hofstee-De Blieck, uitgegeven door Gen. Ver. Prometheus te Delft is Dirck Goossens aangetrouwd aan de familie Van Rij en loopt de familienaam via zijn vrouw Willempje (Jansdr.) (Van Rije). Van Dirck Goossens is geen familienaam bekend, alleen een patroniem;
  3. Van Dirck Goossen is bekend dat hij wagenmaker was in Zuidland. Van Dirck Coossen is niet bekend waar hij woonde en wat zijn beroep was;
  4. Door het Voornse geslacht van Rij(e) werd hetzelfde wapen gevoerd als Herbaren van Riede (zie inzet). Van het Pernisser geslacht Van Riede is alleen een huiswapen bekend, gevonden in de kerk van Poortugaal.


.
[genealogie]
Voor aanvullingen, verbeteringen en informatie e-mail naar Genealogische werkgroep van Rij
Het laatst bijgewerkt op 12 oktober 2010